Leven wonen en werken in onzekere tijden Patronen van…在恩泽克里顿举行的.pdfVIP

Leven, wonen en werken in onzekere tijden. Patronen van bevolking en arbeid in België in de lange negentiende eeuw ERIC VANHAUTE Historische demografie en sociale geschiedenis In een recente status quaestionis schetsen Isabelle Devos en Muriel Neven een erg optimistisch beeld van het historisch-demografisch onderzoek over het negentiende- eeuwse België. 1 Inderdaad, tijdens de voorbije twee decennia kregen niet alleen de negentiende-eeuwse rurale en industriële gemeenschappen de demografische aandacht die ze verdienen, tevens werden nieuwe bronnen aangeboord, nieuwe methodes uitge- probeerd en nieuwe vragen gesteld. Een veelheid aan lokale micro-studies weerspiegelt 2 deze dynamiek. Zij vestigen de aandacht op de grote variatie in het demografisch gedrag. Hiermee werd eveneens het geloof in universele, overkoepelende patronen ondergraven. Dit is echter niet de aanzet geweest tot een nieuwe discussie over de zin en de onzin van patronen en modellen. But the development of explicative models or theoretical frameworks does not seem to be at the top of their agenda, schrijven Neven en Devos in hun bijdrage.3 Deze paradigmatische verschuiving legde tevens een belangrijke paradox bloot in het historisch-demografisch onderzoek . Enerzijds tonen de onderzochte micro- processen een voortdurende dynamiek en variëteit aan in demografische strategieën en antwoorden. Anderzijds eist de historische demografie nog steeds een centrale 4 plaats op binnen de discussies over maatschappelijke transitiemodellen. De recente ontwikkelingen in het historische metier hebben deze doelen niet dichter bij elkaar kunnen brengen, integendeel. Een verklaring hiervoor ligt niet alleen in de beperkte ambitie van het op de lokaliteit geënte onderzoek om de eigen grenzen te overstijgen, maar meer nog in de persistentie van